تحلیل علی‌رضا علوی‌تبار (استاد علوم سیاسی) از وضعیت کنونی

مشروعیت حکومتی کاهش بسیار داشته، تکیه‌گاه اجتماعی حکومت بسیار لاغرتر گردیده، هم‌بستگی درونی جریانی که قدرت را در اختیار گرفته به حداقل کاهش یافته، تقریباً همه‌ی خط‌مشی‌های شعاری دولت به بن‌بست رسیده است.

حکومت روز به روز ترکیبی نظامی‌تر و امنیتی‌تر پیدا می‌کند و دولت به بنگاه کاریابی برای نظامیان رده‌های پایین تبدیل گردیده است.

به غیر از گروه اندکی از روحانیون که نیازمند حمایت مالی حکومت برای حفظ موقعیت و مشروعیت خود هستند و طلاب جوانی که به حمایت از دولت به عنوان نردبانی برای بالا رفتن از پلکان ترقی اجتماعی نگاه می‌کنند، کمتر روحانی مؤثر و جدی را می‌توان یافت که مانند گذشته از دولت و حکومت دفاع کند.

در سطح رهبری، سه چهره‌ی اصلی داخل کشور (موسوی، کروبی، خاتمی) امتحان قابل قبولی را پشت سر گذاشته‌اند و از خویش چهره‌هایی اطمینان‌بخش و اعتمادآفرین نشان داده‌اند. تمامی حملات تبلیغاتی، دروغ‌پراکنی و پرونده‌سازی‌ها علیه آنان نتیجه‌ی معکوس داده و بر محبوبیت آن‌ها افزوده است.

اگر جنبش سبز به پیروزی کامل نرسیده، اما توانسته است جلوی پیروزی جریان مقابل را نیز بگیرد.

به زودی آن‌ها دوباره تلاش خود را برای حذف جریان مصلحت‌گرای درون حکومت آغاز می‌کنند و دور جدیدی از تنش و درگیری بر سر ریاست مجلس خبره‌گان و در نهایت مجمع تشخیص مصلحت نظام را آغاز می‌کنند.

گفتمان‌هایی در درون مخالفان حکومت ایران وجود دارد که به هیچ وجه دموکراتیک نیست و رشد آن‌ها می‌تواند برای جنبش دموکراتیک ایران خطرناک باشد. مهم‌ترین این گفتمان‌های ضددموکراتیک که باید مواظب و نگران آن‌ها بود عبارت‌اند از «بنیادگرایی سُنی، ناسیونالیسم رومانتیک، مارکسیسم-لنینیسم، و قوم‌گرایی».

طبقه‌ی کارفرما و صاحب دارایی و قشر درآمدی بالا در طبقه‌ی متوسط سنتی در خط‌مشی‌گذاری بیش‌تر هدف «رشد رونق اقتصادی» را دنبال می‌کنند. طبقه‌ی کارگر و دست‌ورز و قشر درآمدی پایینی طبقات متوسط (چه سنتی و چه جدید) به دنبال «توزیع مجدد منابع» هستند. قشر درآمدی متوسط و بالای طبقه متوسط جدید نیز «مشارکت سیاسی و مردم‌سالاری» را پی می‌گیرند.

شعارهای دولت این توهم را در میان طرفداران «توزیع مجدد منابع» ایجاد کرده بود که دولت احمدی‌نژاد می‌تواند خواسته‌های آن‌ها را نماینده‌گی کند. اما این توهم اینک از میان رفته است. کم و بیش همه‌گان دریافته‌اند که هیچ‌یک از خواسته‌های اقشار مختلف در چارچوب این دولت تأمین نخواهد شد.

برخی از سپاهیان تصمیم گرفتند به جای آن که نهادی در کنار سایر نهادها بوده و تابعی از رهبران سیاسی و ترکیب سیاسی حاکم بر کشور باشند، به نهاد اصلی تصمیم‌گیری سیاسی تبدیل شوند. به علاوه، نقش خود را از یک ارتش حرفه‌ای به هدایت‌کننده و کنترل‌کننده‌ی روندهای اقتصادی کشور گسترش دهد. البته این تصمیم‌گیری از بالا به سپاه انتقال داده شد و آن‌ها هم این نقش را پذیرفتند و بر مبنای آن عمل کردند.

راست افراطی تمامی توان و ظرفیت خود را نشان داده و دیگر نمی‌تواند در تاریکی به حیات ادامه دهد. به آفتاب افتادن این نیروی نیمه‌پنهان و باندگونه باعث می‌شود که به تدریج سیر نزولی آن تشدید گردد.

بدون حذف جناح راست افراطی از قدرت، رعایت اعتدال و میانه‌روی در میان جریان حاکم قابل تصور نیست. یا جریان راست افراطی از موقعیت مسلط در قدرت خارج شده و قدرتی متناسب با وزن اجتماعی خویش (کم‌تر از ده درصد) می‌یابد و یا این که کشور به سوی تنش حاد با قدرت‌های صنعتی و بحران اقتصادی و در نهایت سیاسی پیش خواهد رفت. باید دید آیا در ترکیب کنونی قدرت در نهایت عقلانیت بر بی‌خردی و لوده‌گی غلبه خواهد کرد؟

هنوز هم از اصلاح‌طلبی به عنوان «روش» دفاع می‌کنم. اگرچه روز به روز به ضرورت دنبال کردن تحولات بنیادی و ساختاری در کشور اعتقاد بیش‌تری پیدا می‌کنم.

گسترش «فلسفه‌ی امید» برای ما ضروری است.

راه‌برد کنونی جنبش سبز «روشن‌‎گری» و «آموختن ضمن عمل» است.

زمان به نفع مردم و خواسته‌های آن‌هاست. این واقعیتی‌ست که باید دائماً به آن توجه داشته باشیم.

اگر از برخی واژه‌های مبهم (مانند عقلانیت جمعی و توحیدی) در این منشور [میرحسین موسوی] صرف نظر کنیم، من با خطوط کلی این منشور هم‌راه و هم‌دل هستم.

گمان نمی‌کنم به‌تر از مهندس موسوی می‌شد وفاق داخلی جنبش را حفظ کرد. بیانیه‌های او خالی از غضب و خشم است و این برای شرایط کنونی ایران حیاتی است. او به ما آموزش می‌دهد که حتی به مخالفان خود به چشم خالی از قهر و غضب نگاه کنیم.

منبع: کلمه

Advertisements
این نوشته در چکیده ارسال شده و با , , , , , , , برچسب‌گذاری شده. این نوشته را نشانه‌گذاری کنید.

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s